Khu liên hợp Gang thép Hòa Phát Dung Quất với quy mô công suất 5 triệu tấn/năm, nhân sự lên đến cả chục nghìn người, thế nhưng mọi khâu vận hành sản xuất đều được đảm bảo kiểm soát tốt và chính xác các thông số về kỹ thuật, công nghệ, quy trình. Đặc biệt là sự phối hợp nhịp nhàng của hàng chục khâu khác nhau trong chuỗi sản xuất khép kín từ nhập nguyên liệu quặng sắt, than, đá vôi tới các nhà máy sản xuất ra thành phẩm.

Theo ông Mai Văn Hà, Giám đốc Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất, Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất là dự án lớn nhất của Tập đoàn cho đến thời điểm này. Do vậy, Hòa Phát xác định đầu tư những gì hiện đại nhất, tốt nhất cho dự án nhằm tăng hiệu quả đầu tư. Với yêu cầu này, Hòa Phát đã quyết định áp dụng thử nghiệm mô hình quản trị tổng thể bằng giải pháp SAP S/4HANA.

"Chúng tôi đang tổng kết, đánh giá những thuận lợi vướng mắc trong quá trình áp dụng để có những bước tiếp theo. Tùy theo điều kiện thực tế, chúng tôi sẽ xem xét áp dụng cho các công ty thành viên khác trong Tập đoàn. Bởi ngành thép là ngành công nghiệp nặng, mỗi thay đổi cần phải có lộ trình phù hợp, từ thử nghiệm tiến tới áp dụng từng phần và nhân rộng mô hình", ông Hà nói.

Báo cáo từ Thép Hòa Phát Dung Quất cho hay, SAP S/4HANA giúp công ty hoạch định và quản trị tất cả các hoạt động sản xuất kinh doanh của Khu liên hợp gang thép Hòa Phát Dung Quất một cách hiệu quả. Dự án được triển khai với các giải pháp tổng thể tích hợp bao gồm các ứng dụng trong quản trị sản xuất; quản trị chất lượng; mua, bán hàng; kho và barcode, kế toán tài chính, kế toán quản trị, tích hợp cân điện tử và các thiết bị... Thép Hòa Phát Dung Quất là công ty đầu tiên trong Tập đoàn áp dụng SAP S/4HANA trong quản trị doanh nghiệp.

Ông Mai Văn Hà cho hay, có nhiều lợi ích khi ứng dụng giải pháp SAP. Nhưng cái được lớn nhất là dễ dàng kiểm soát các sản phẩm, vật tư, nguyên liệu theo các đặc tính kỹ thuật, theo dõi và quản lý chất lượng sản phẩm, chứng nhận chất lượng cho bán thành phẩm, thành phẩm các cấp.

Cùng với đó, doanh nghiệp có thể tối ưu nguồn lực và hiệu suất sử dụng nguyên liệu đầu vào, kiểm soát tồn kho, chủ động các kế hoạch bảo trì bảo dưỡng thiết bị...; liên kết các quy trình và bảo mật thông tin, dữ liệu. Hệ thống cũng giúp doanh nghiệp ứng phó với các tình huống, sự cố ngoài kế hoạch, sử dụng hiệu quả công cụ sản xuất để giảm giá thành và tăng năng lực cạnh tranh. Với quy mô một dự án lớn như Thép Hòa Phát Dung Quất thì việc áp dụng SAP được xem như một hướng đi đúng và cần thiết trong xu hướng chuyển đổi số hiện nay.

Sau một năm áp dụng tại Hòa Phát Dung Quất, tới nay SAP mới hoàn thiện được khoảng 90%. Doanh nghiệp này cũng đang hoàn thiện nốt các chức năng, nhất là việc cải tiến các quy trình; trong đó có tinh giảm các bước ký xét duyệt không cần thiết nhưng vẫn đảm bảo tính ràng buộc chặt chẽ của quy trình; cải tiến quy trình bảo trì bảo dưỡng thiết bị, giúp các bộ phận chủ động trong việc lập kế hoạch bảo trì tự động, lên kế hoạch vật tư dự phòng, kiểm soát được vật tư tiêu hao… 

Cũng theo ông Trần Trọng Tuyên, Trưởng ban Công nghệ thông tin - Công ty Thép Hòa Phát Dung Quất, trong công cuộc chuyển đổi số, các cấp lãnh đạo rất chú trọng áp dụng các giải pháp tích hợp, các phần mềm phân tích nhằm tối ưu hóa năng lượng, giảm chi phí sản xuất và bảo vệ môi trường. Do vậy, bên cạnh SAP thì Hòa Phát Dung Quất cũng triển khai hệ thống quản lý năng lượng EMS (Energy Management System).

Áp dụng hệ thống EMS này sẽ giúp cho việc thu thập và quản lý tập trung các số liệu năng lượng (điện, nước, khí); trong đó, cập nhật dữ liệu liên tục, dự đoán tương lai, từ đó phân bổ hợp lý các nguồn năng lượng; giám sát chi tiết các nguồn năng lượng sử dụng của từng nhà máy để tối ưu hóa các chỉ tiêu tiêu hao...

Tuy vậy, ông Tuyên cho biết, để tiếp tục chuyển đổi số mạnh mẽ hơn, song song với việc cải thiện và tối ưu các giải pháp phần mềm đã và đang triển khai, công ty cũng đang làm việc cùng một số đối tác xây dựng hệ thống phần mềm điều hành quản lý, khai thác cảng. Việc áp dụng giải pháp quản lý điều độ Cảng là một yêu cầu tất yếu hiện nay của cảng chuyên dùng Hòa Phát Dung Quất.  

Cũng là một thương hiệu có tên tuổi trên thị trường thép, Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam - thuộc Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSteel) đã nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của việc ứng dụng công nghệ số vào điều hành sản xuất kinh doanh.

Đơn vị đã chính thức triển khai xây dựng phần mềm quản lý ROSY với các module cơ bản như: Quản lý vật tư - phụ tùng; quản lý mua hàng; quản lý bán hàng và công nợ phải thu; quản lý tài chính kế toán - quản lý tài sản - tính giá thành; báo cáo...

Sau đó, công ty tiếp tục tự nghiên cứu và phát triển thêm 22 module khác để phục vụ quản lý điều hành. Với việc đưa toàn bộ các quy trình quản lý hiện hành của công ty vào phần mềm, các module đã được kế thừa dữ liệu, đồng bộ hoá nên dữ liệu không bị trùng lắp, xung đột. Phần mềm ROSY đã thu thập và xử lý một khối lượng lớn dữ liệu hàng ngày và lập ra các báo cáo phục vụ phân tích.

Ông Nguyễn Nguyên Ngọc, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Thép Miền Nam-VNSteel cho hay, việc ứng dụng phần mềm quản lý ROSY đã giúp công ty kiểm soát hiệu quả các nguồn lực, là công cụ quản lý. Đó là: cho phép người sử dụng truy cập nguồn dữ liệu của công ty nhanh chóng, an toàn, ổn định theo phân quyền sử dụng dữ liệu và loại dữ liệu nào được phép sử dụng trong phạm vi quyền hạn được phân công. 

"Khi sử dụng phần mềm quản lý người dùng dễ dàng tiếp cận các thông tin quản trị đáng tin cậy để có thể đưa ra các quyết định chính xác, kịp thời. Trước đây khi chưa có phần mềm, chúng ta phải dựa vào nhiều nguồn để có được thông tin cần thiết dùng cho việc phân tích tình hình tài chính và hoạt động của công ty", ông Ngọc nói.

Đến thời điểm này, Thép Miền Nam đã ứng dụng phần mềm quản lý ROSY trong mua, nhập, xuất vật tư nguyên vật liệu phục vụ sản xuất; quản lý sản xuất tại phân xưởng; bán hàng; tài chính, kế toán; bảo trì thiết bị; quản lý kho vật tư phụ tùng...

Cùng với việc sử dụng phần mềm ERP ROSY, Công ty Thép Miền Nam cũng đã chính thức vận hành Văn phòng số, giúp cho người lao động có thể điều hành và quản lý từ xa, mọi lúc mọi nơi; quản lý các công việc đã giao một cách rõ ràng, minh bạch; nắm bắt đầy đủ thông tin, đưa ra quyết định chính xác; tạo môi trường công việc dân chủ, trao đổi công khai… Đồng thời, dễ dàng quản lý, tra cứu, tìm kiếm văn bản.

Theo ông Nguyễn Nguyên Ngọc, dự kiến trong năm nay 2021, Công ty Thép Miền Nam sẽ tiếp tục kết nối văn phòng số với dữ liệu SQL của phần mềm ROSY để phát triển một số tính năng: xử lý các công đoạn đề nghị vật tư, đề nghị thanh toán, đề nghị văn phòng phẩm,…

Rõ ràng, việc áp dụng công nghệ số đang giúp các "cỗ máy" sản xuất thép vận hành một cách nhẹ nhàng và linh hoạt hơn. Tuy vậy, việc áp dụng phần mềm vào quản lý đòi hỏi phải đầu tư cơ sở hạ tầng và nhân lực nên sẽ dẫn đến phát sinh chi phí lớn. Ngoài ra, trong quá trình vận hành cũng khó tránh khỏi sự cố hoặc gián đoạn đường truyền dẫn đến có những lúc đình trệ hoạt động. 

Hiệp hội Thép Việt Nam cho hay, chuyển đổi số ở những ngành sản xuất thuần như thép sẽ khó khăn và gặp nhiều vấn đề hơn các lĩnh vực công nghệ khác. Ngoài việc đòi hỏi chi phí lớn, việc chuyển đổi số cũng cần lộ trình thử nghiệm, đánh giá dài hơn. 

Ông Phạm Công Thảo, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam cho hay, chuyển đổi số đòi hỏi quyết tâm lớn từ lãnh đạo doanh nghiệp đến từng người lao động. Tổng công ty sẽ tiếp tục triển khai hệ thống số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin thống nhất trong quản lý điều hành toàn hệ thống Tổng công ty; từ đó, tiến tới đồng bộ hệ thống từ các đơn vị đến Tổng công ty...

Phóng viên TTXVN có cuộc trao đổi với Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông xung quanh Chương trình chuyển đổi số của ngành.

Thứ trưởng có thể đánh giá hiện trạng chuyển đổi số của Bộ Giao thông Vận tải như thế nào?

Trong thời gian qua, Bộ Giao thông Vận tải đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng Chính phủ điện tử hướng tới môi trường làm việc trực tuyến thay làm việc truyền thống dựa trên hồ sơ, giấy tờ; cung cấp dịch vụ công trực tuyến để tạo điều kiện, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Bộ Giao thông Vận tải đã đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành để quản lý điều hành dựa trên dữ liệu số. Cụ thể hiện nay tại Tổng cục Đường bộ Việt Nam đã quản lý, cấp, đổi giấy phép lái xe, quản lý kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ dựa trên dữ liệu số. Trong khi đó Cục Đăng kiểm Việt Nam đã số hóa toàn bộ phương tiện để đăng kiểm phương tiện nhanh và thuận tiện hơn. Cục Hàng hải Việt Nam ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tàu, thuyền ra, vào cảng biển tại Việt Nam. Giai đoạn này, chủ yếu số hóa thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin để quản lý nhanh, thuận tiện hơn nhưng bản chất vẫn làm trên nền tảng cũ, chủ yếu là phương thức thủ công.

Theo Quyết định 749/QĐ-TTg ngày 3/6/2020 của Thủ tướng Chính phủ về "Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030", giao thông vận tải và logictics là hai trong tám lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số. Chuyển đổi số trong Bộ Giao thông Vận tải khác biệt với quá trình ứng dụng công nghệ thông tin đã thực hiện trong giai đoạn trước đây ở điểm cơ bản là ứng dụng công nghệ mang tính thay đổi căn bản phương thức quản lý chứ không đơn giản là hiện đại hoá phương thức quản lý cũ. Đây là một quá trình lâu dài và phải được thực hiện thường xuyên.

Trong quá trình chuyển đổi số sẽ phát sinh các mô hình quản lý, kinh doanh vận tải mới, chưa có tiền lệ và có thể chưa có hệ thống chính sách pháp luật để điều chỉnh. Do đó, cần thay đổi nhận thức của cơ quan quản lý Nhà nước về giao thông vận tải là phải chấp nhận những mô hình mới và tìm cách quản lý và thúc đẩy sự phát triển thay vì ngăn cản và chấp nhận những mô hình thử nghiệm để tìm ra biện pháp quản lý.

Chính vì vậy, Chương trình chuyển đổi số Bộ Giao thông Vận tải đặt ra tầm nhìn đến năm 2030: “Giao thông vận tải là ngành tiên phong về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số toàn diện để thực hiện các mục tiêu chiến lược của ngành, ứng dụng công nghệ số và sử dụng dữ liệu số một cách sâu rộng trong toàn bộ các hoạt động quản lý để phát triển cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại, tiên tiến, bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn giao thông phục vụ nhân dân”.

Mục tiêu Chương trình chuyển đổi số được Bộ Giao thông Vận tải đưa ra là gì, thưa Thứ trưởng?

Trước tiên là nâng cao nhận thức về chuyển đổi số một cách sâu rộng trong Bộ Giao thông Vận tải, đưa chuyển đổi số trở thành thành phần hữu cơ trong mọi hoạt động quản lý của Bộ Giao thông Vận tải, đồng hành với doanh nghiệp giao thông vận tải trong mọi hoạt động chuyển đổi số.

Đối với phát triển Chính phủ số, mục tiêu đặt ra của Bộ là theo hướng xây dựng cơ sở dữ liệu cho mọi hoạt động nghiệp vụ, sử dụng dữ liệu số cho việc tự động hoá ra quyết định và hỗ trợ ra quyết định. Bộ tập trung xây dựng các hệ thống phục vụ người dân và doanh nghiệp theo hướng cải cách hành chính, tạo thuận lợi và giảm chi phí, nguồn lực xã hội.

Còn đối với mục tiêu phát triển kinh tế số, chương trình đặt ra phát triển nền kinh tế số thông qua cải cách phương thức quản lý, ứng dụng các công nghệ số để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong việc sử dụng dịch vụ vận tải và giảm chi phí logistics. Cụ thể là chuyển đổi số thành công các doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực giao thông vận tải để thay đổi phương thức cung cấp sản phẩm dịch vụ từ truyền thống sang phương thức số và tạo ra các nền tảng số kết nối dịch vụ vận tải đa phương thức, xây dựng chuỗi cung ứng logistics được làm chủ bởi doanh nghiệp của Việt Nam.

Để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số của bộ như mục tiêu đề ra, đâu là giải pháp căn cơ thưa Thứ trưởng?

Trước tiên cần phải nói rằng, Chương trình chuyển đổi số của Bộ Giao thông Vận tải không phải là một chương trình độc lập với các nhiệm vụ ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng Chính phủ điện tử hay chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật…đang được triển khai, mà nó có quan hệ lẫn nhau.

Chương trình đưa ra 7 nhiệm vụ giải pháp để thực hiện, gồm: Chuyển đổi nhận thức; kiến tạo thể chế; phát triển hạ tầng số; phát triển dữ liệu số; xây dựng nền tảng số; bảo đảm an toàn, an ninh mạng và hợp tác quốc tế, nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo trong môi trường số.

Đối với các cơ quan, đơn vị thuộc bộ việc thực hiện chuyển đổi nhận thức được lồng ghép trong các chương trình hội nghị, hội thảo, đào tạo thường xuyên và tuyên truyền nâng cao nhận thức của Bộ Giao thông Vận tải. Đồng thời, phối hợp với các tổ chức kinh tế - xã hội xây dựng chương trình nâng cao nhận thức về chuyển đổi số cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giao thông vận tải; kiến tạo thể chế về chuyển đổi số được thực hiện lồng ghép trong các chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, chương trình xây dựng đề án hàng năm của Bộ Giao thông Vận tải.

Các nhiệm vụ phát triển hạ tầng số, dữ liệu số, nền tảng số và bảo đảm an toàn, an ninh mạng được thực hiện thông qua kế hoạch triển khai kiến trúc Chính phủ điện tử Bộ Giao thông Vận tải và các kế hoạch, chương trình, dự án ứng dụng công nghệ thông tin…

Để triển khai các nội dung trên, Bộ Giao thông Vận tải sẽ hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng dữ liệu của ngành giao thông vận tải với các nguồn dữ liệu được cập nhật thường xuyên, đầy đủ và chính xác.

Một điểm đáng chú ý đó là Bộ Giao thông Vận tải đặt mục tiêu “xóa bỏ” tiền mặt trong hoạt động của nền kinh tế số giao thông vận tải bằng việc ứng dụng và thúc đẩy hoạt động thanh toán điện tử và liên thông thanh toán các dịch vụ giao thông vận tải.

Đối với việc phát triển chuỗi cung ứng logictics, bộ sẽ thúc đẩy phát triển các nền tảng số kết nối giữa các chủ hàng, nhà giao vận, khách hàng để phát triển thành hệ thống một cửa cho phép chủ hàng có thể tìm ra phương tiện tối ưu để vận chuyển hàng hóa và tìm các kho bãi chính xác cũng như hỗ trợ đóng gói, đăng ký, hoàn thiện các quá trình xử lý văn bản hành chính liên quan.

Ngoài hai nội dung trên, Bộ Giao thông Vận tải cũng sẽ cung cấp các loại dữ liệu mở giao thông như bản đồ, số liệu đo, số liệu thống kê... để thúc đẩy các doanh nghiệp khởi nghiệp, sáng tạo dịch vụ dựa trên dữ liệu với mục đích mạng lại các lợi ích cho xã hội như giảm ùn tắc giao thông, tiết kiệm chi phí di chuyển ….

Người dân và doanh nghiệp sẽ được lợi gì từ chuyển đổi số của Bộ Giao thông Vận tải, thưa Thứ trưởng?

Lợi ích đầu tiên chính là người dân, doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin của ngành giao thông vận tải một cách nhanh chóng, chính xác và kịp thời, mọi lúc, mọi nơi. Bên cạnh đó, việc cung cấp các dịch vụ công trực tuyến ở mức độ cao giúp cho người dân, doanh nghiệp thực hiện các thủ tục hành chính thuận tiện, dễ dàng hơn, tiết kiệm thời gian, chi phí. Đồng thời việc tiếp nhận, xử lý các phản ánh, kiến nghị của người dân nhanh chóng kịp thời hơn.  

Ngoài ra, việc sử dụng nguồn dữ liệu số được Bộ Giao thông Vận tải công bố dưới hình thức dữ liệu mở giúp người dân, doanh nghiệp ứng dụng trong việc phát triển các mô hình kinh doanh mới, phát triển kinh tế số.

Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Bài cuối: Để doanh nghiệp phát triển nhanh hơn